Sudan sebeple büyük zam

Hanelerin aylık ambalajlı temiz su tüketimi 3 bin lirayı buldu. Uzmanlara göre fahiş zamlarla temiz suya ulaşmak imkânsız hale gelecek. Asgari ücretle geçinen bir hanenin her ay temiz ambalajlı suya erişebilmesi için ücretinin en az yüzde 10’unu gözden çıkarması gerekiyor. 1 Temmuz’da Türkiye genelinde başlayan depozito iade sistemi DOA’nın ardından su ve maden sularına fahiş zam geldi. Marketlerde bir ay içinde yaklaşık 55 liraya satılan 6’lı maden suyunun fiyatı 75 liraya yükseldi.

MUSLUĞA İLGİ ARTTI

Son bir ayda ambalajlı su ve maden suyu fiyatlarına yüzde 40’ı aşan oranlarda zam yapıldı. Marketlerde 500 ml suyun fiyatı 22.95 liraya kadar fırladı.

Tekli şişe soda fiyatı ise markadan markaya farklılık göstermekle birlikte 15 liraya kadar çıktı. DOA kapsamında pet şişe ya da cam şişe başına 1 liralık iade alınacak diye markalar şişe başına suya ve maden suyuna en az 5-6 lira zam yaptı. Böylece geri dönüşümün yükü de vatandaşa yüklendi. Uzmanlara göre, suda bir tarife fiyatı açıklanmadığı için herkesin kafasına göre su ve maden suyu fiyatlarını belirlediğini vurgulayarak, böyle devam ederse fiyatların daha da artacağını dile getirdi.

Vatandaş artık daha fazla musluk suyu içiyor ve daha çok arıtma cihazı alıyor. Hem pet şişe hem damacana su fiyatları Orta Doğu’daki savaş ve DOA uygulaması nedeniyle bu yıl neredeyse ikiye katlandı. Şubat ayında raflarda 26 TL seviyesinde olan 5 litrelik pet şişe sular, bugün ise 74.95 liraya satılıyor.

Türkiye’de ambalajlı su sektörünün toplam cirosu 81 milyar lirayı bulurken kişi başı yıllık ambalajlı su miktarı ise 147 litre civarında. Bu da yıllık kişi başına 7.7 damacanaya denk geliyor. Türkiye bu yılın ilk yarısında 111 milyon 546 milyon dolarlık ambalajlı su ithal etti.

Vatandaş DOA merkezlerine ulaşamıyor

Vatandaş DOA merkezlerine ulaşmada güçlük çekerken Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, geri dönüşümün yükünün vatandaşa yüklendiğini vurguladı. Deniz, bakanlığın denetimlerinin de lafta kaldığını, önümüzdeki günlerde ambalajlı su ve maden sularında zamların devam edeceğini söyledi.

Tarife açıklanmalı

İstanbul Sucular ve Meşrubatçılar Esnaf Odası Başkanı Ahmet Turan Akkaya, çocuklu hanelerde aylık su tüketiminin 3 bin lirayı bulduğunu vurgulayarak, yüksek fiyatlar nedeniyle okulların açılmasıyla, velilerin çocuklarına ambalajlı su alamayacağını söyledi. Suyun temel besin maddesi olduğu için satış fiyatının tarifeye bağlı olması gerektiğine işaret eden Akkaya, oda olarak ambalajlı suda tarife açıkladıklarını ama buna sadece kendi üyelerinin uyduğunu aktardı. Akkaya, özellikle İstanbul Ticaret Odası’nın tarife açıklaması ve tavan fiyat belirlenmesi ve buna herkesin uyması gerektiğini vurguladı. Akkaya, Türkiye’de içme suyu üretiminin büyük oranda yabancı markaların eline geçtiğini de sözlerine ekledi.