Dolardan çıkan altına koştu!

Dünya Gazetesi yazarı Ufuk Korcan'ın yazısından alıntı

Türkiye’de tasar­ruf sahiplerinin finansal piya­salardaki varlığı tem­muz ayı sonu itibarıy­la 50,3 trilyon TL sevi­yesine ulaştı. Finansal piyasalardaki tasarruf büyüklüğü yılbaşında 44,2 trilyon TL seviye­sinde bulunuyordu. Do­layısıyla sistemdeki tasarruflar, 7 ay sonunda 6.1 trilyon TL (yüzde 13,8) büyüdü.

Tasarrufların yatı­rım araçları arasındaki dağılımı­na bakıldığında, en büyük payı 17,8 trilyon TL ile Türk Lirası mevduat alıyor. TL mevduatların toplam ta­sarruflar içerisindeki payı yüzde 35,38 seviyesinde.

Türkiye Serma­ye Piyasası Birliği (TSPB) verileri­ne göre, tasarruf sahiplerinin 10,4 trilyon TL’si ise Devlet İç Borçlan­ma Senetleri’ne (DİBS) park et­miş durumda. Döviz Tevdiat He­sapları’ndaki (DTH) birikimlerin büyüklüğü 6,2 trilyon TL. Kıymet­li madenler depo hesaplarında ise 4,2 trilyon TL var.

Dolar ve euro hesaplarında erime

Merkez Bankası, geçtiğimiz dö­nemlerde DTH rakamlarına para birimlerinin yanında kıymetli ma­den depo hesaplarını da dahil etti. Son açıklanan verilere göre, ban­kacılık sisteminde gerçek kişilerin sahip olduğu döviz hesaplarının büyüklüğü 31 Temmuz itibarıyla 138 milyar 580 milyon dolar sevi­yesinde.

Döviz hesapları içerisin­de gösterilen dolar, euro, diğer ül­ke paraları ve kıymetli madenle­rin toplam içerisindeki değişimine bakıldığında ilginç sonuçlar orta­ya çıkıyor. Gerçek kişilerin döviz hesaplarının büyüklüğü 2025 yılı sonunda 142,7 milyar dolar seviye­sinde.

Bu rakamın içerisinde dolar hesaplarının ağırlığı yüzde 23,83, euro hesaplarının ağırlığı yüz­de 19,89, diğer ülke para birimle­rinin tutulduğu hesapların ağırlı­ğı yüzde 2,28 seviyesinde. Ağırlıklı olarak altın tutulan kıymetli ma­den depo hesaplarının DTH içeri­sindeki payı ise yılbaşında yüzde 53,99 seviyesinde.

Hem kur hem ons fiyatı etkili

Aradan geçen 7 aylık süreçte do­lar hesaplarının payı 2.57 puan azalarak yüzde 21,27’ye in­di. Euro hesap­larının payı ise 1.36 puan gerile­di ve yüzde 18,53 ol­du. Bu süreçte kıymet­li maden hesaplarının pa­yı 3.92 puan artarak yüzde 57,91’e çıktı. Başka bir ifadeyle son yıllarda enflasyonun altında bir değer artışına razı olan döviz yatı­rımcısı, altına yönelmiş durumda.

Bunun iki nedeni var. İlki altın fi­yatlarında özellikle geçen yıl ve bu yılın başında yaşanan yukarı yönlü sert hareket. Diğeri ise yurtiçinde altın fiyatlarının aynı zamanda do­lar kuruna endeksli olması.

Çünkü yurtiçinde altın fiyatları, ons fiyatı ile dolar kurunun çarpılmasıyla he­saplanıyor. Dolayısıyla döviz yatı­rımcısı hem kurlarda olası bir artış­tan hem de uluslararası piyasalarda altın fiyatlarındaki yükselişten ay­nı anda faydalanmış oluyor.

Dolar hesapları 2025’te de küçüldü

Parite etkisinden arındırılmış rakamlara bakıldığında döviz hesapları arasındaki kayış çok daha net şekilde ortaya çıkıyor. Gerçek kişilerin dolar hesaplarında bu yıl yaşanan erime 4,5 milyar dolar. Euro hesaplarındaki düşüş ise 2 milyar 44 milyon dolar seviyesinde.

Bu iki para birimi dışındaki döviz hesaplarında önemli bir değişim yaşanmamış. Parite etkisinden arındırılmış kıymetli maden hesaplarındaki büyüme ise 7 ay sonunda 12,5 milyar dolara ulaştı. 2025 yılı verilerine bakıldığında da farklı bir sonuç yok.

Ancak geçen sene dolar hesaplarında yaşanan yaklaşık 3,2 milyar dolarlık erimeye karşın euro hesaplarında 650 milyon dolarlık artış yaşanmıştı. Kıymetli madenler hesabı 2025 yılında da 12,4 milyar dolar ile hızlı bir büyümeye imza attığı görülüyor.