Kuruyemiş lüks oldu: Turkish Delight’tan ithal lokuma

Türkiye’nin kuruyemiş ithalatı, bademden cevize, Antep fıstığından fındığa kadar geniş bir ürün yelpazesine yayıldı. Dünyada “Turkish Delight” adıyla Türkiye ile özdeşleşen ve ülkenin en güçlü gastronomi elçilerinden biri olarak kabul edilen lokum bile artık ithal edilen ürünler arasına girdi.

TÜİK dış ticaret istatistiklerine göre Türkiye, 2026 yılının ocak-haziran döneminde 600 bin dolarlık lokum ithal etti. Lokum ithalatında başlıca tedarikçi ülkeler ABD, Suriye ve İngiltere oldu.

Kuruyemiş ithalatı ise dikkat çekici boyutlara ulaştı. Yılın ilk altı ayında 872 milyon 902 bin dolarlık kurutulmuş kuruyemiş ithal edilirken, en fazla alım ABD, Almanya, Çin ve Vietnam’dan yapıldı.

Aynı dönemde ABD, Avustralya ve İspanya’dan 280 milyon 331 bin dolarlık badem, ABD, Çin ve Şili’den 223 milyon 366 bin dolarlık ceviz ithal edildi.

YER FISTIĞI MISIR’DAN

Nefes Gazetesi'nden Songül Dalgıç Bilgili'nin haberine göre baklavanın vazgeçilmez malzemesi Antep fıstığında da dışa bağımlılık sürdü. İlk altı ayda 216.6 milyon dolarlık Antep fıstığı ithal edilirken, başlıca tedarikçiler ABD, İran ve Tacikistan oldu.

Vietnam ve Fildişi Sahili’nden 119.7 milyon dolarlık kaju, Gürcistan, Almanya ve İtalya’dan 34 milyon 837 bin dolarlık fındık, Arjantin ve Mısır’dan ise 14 milyon 953 bin dolarlık yer fıstığı satın alındı.

Böylece yalnızca kurutulmuş kuruyemişler, badem, ceviz, Antep fıstığı, kaju, fındık ve yer fıstığında 2026’nın ilk altı ayındaki toplam ithalat 1 milyar 762 milyon 759 bin dolara ulaştı.

Kuruyemiş lüks oldu

Kuruyemiş yüksek fiyatıyla lüks haline geldi. Zincir marketlerde satılan 180 gramlık paketler üzerinden yapılan hesaplamaya göre birçok ürünün kilogram fiyatı bin liranın üzerine çıkarken, bazı kuruyemişlerde bu rakam 2 bin lirayı aşıyor. Kavrulmuş Antep fıstığının kilosu 2 bin 389 liraya ulaşırken, kavrulmuş fındık içinin kilosu 1.822 lira seviyesinde bulunuyor. Kavrulmuş badem içi ile zarlı kaju fıstığının kilosu 1.000 liraya liraya çıkıyor. Paketli iç cevizin kilogramı da yaklaşık 1.000 lira seviyesinden satılıyor. Antep fıstıklı lokumun kilogramı ise kalitesine ve markasına göre yaklaşık 700 liradan başlayıp 1.200 liraya kadar çıkıyor.

‘Üretebildiklerimizi bile dışardan alıyoruz’

Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Gaytancıoğlu, lokumun ithalat kalemlerinde yer almasının düşündürücü olduğunu söyledi.

Gaytancıoğlu, “Türkiye mango gibi kendi ikliminde yetişmeyen ürünleri ithal edebilir. Eskiden bu ürünlerin geliştirilmesi için araştırma enstitüleri ve kurumlar vardı. Bugün ise potansiyelimize rağmen birçok üründe ithalata yöneliyoruz. Üretebildiğimiz, tarihsel ve kültürel değeri olan ürünleri üretmeye devam etmeliyiz” dedi.