Yine kandırıldık: Çinli BYD yatırım vaadiyle 1.5 milyar dolarlık araç sattı

Yaklaşık 1.5 milyar dolarlık bu satış, BYD’nin yatırım vaadi ile aldığı gümrük muafiyeti sayesinde yakalandı. Ancak buna rağmen şirket Türkiye yatırımından vazgeçtiğini açıkladı.

BYD Manisa yatırımını askıya aldığını resmen açıkladı ancak “Peki ya yatırım vaadi ile verilen gümrük muafiyeti?” sorusu havada kaldı.

Çinli şirket sadece yatırım vaat etmemiş, 2024 yılında en üst düzeyde gelerek yatırım için imza atmıştı. Manisa’da yer belirlendi.

Sonrasında yapılan törene Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da katıldı, dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi Çinli BYD firması ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı arasında Türkiye'de yatırıma yönelik imza bizzat BYD yönetim kurulu başkanı tarafından atılmıştı.

Ancak aylar boyunca ha başladı ha başlıyor derken Manisa’ya çivi bile çakılmadı.

Sonunda resmi açıklama yapıldı, yatırım “askıya” alındı. 

BYD resmen açıkladı: Türkiye'de fabrika planı yok

PEKİ VERGİ MUAFİYETİ NE OLACAK?

Durum sadece bir yatırımdan vazgeçilmesi değil, BYD bu yatırım sözü sayesinde Türkiye’de çok ciddi bir vergi avantajı kazandı.

Özlem Ermiş Beyhan'ın HaberHürriyeti'nde her alan haberine göre gümrük vergisi muafiyeti sayesinde piyasada rakiplerinden daha ucuza araç satma imkanı bulan şirket satış patlaması gerçekleştirerek 2025’da yaklaşık yüzde 1800 artışla 46 bine yakın araç satışı gerçekleştirdi.

Bu, otomobil başına ortalama 1.5 milyon TL’den toplam 1.5 milyar dolarlık bir satış anlamına geliyor.

Yani Çinli firma söz verdiği toplam yatırım tutarından çok daha fazla ciro elde edecek kadar aracı 1 yılda Türkiye’de sattı. Ama yatırımı yapmadı.

500 MİLYON DOLARLIK VERGİ KAYBI

Yatırımın gerçekleşmemesi halinde kamu maliyesi açısından ciddi bir gelir kaybının ortaya çıkacağını belirten LenaCars Genel Müdürü ve otomotiv analisti Selçuk Nazik, araç başına oluşabilecek vergi kaybının 7 bin 500 ila 11 bin dolar arasında değişebileceğini ifade etti.

Nazik, "Planlanan üretim kapasitesi dikkate alındığında hesaplamalarıma göre yaklaşık 500 milyon dolarlık bir vergi kaybı söz konusu görünüyor.

Bu nedenle BYD'nin sözleşmeden doğabilecek yükümlülükleri ve olası cayma şartları çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir süreçle karşı karşıyayız" değerlendirmesinde bulundu.

CUMHURBAŞKANI KARARINA EKLENDİ

Cumhurbaşkanı kararıyla, " Çin'den ithal edilen içten yanmalı ve hibrit binek otomobillere ithalat değerinin yüzde 40'ı veya 7 bin dolar/adetin yüksek olanı" şeklinde ilave gümrük vergisi uygulanmasına karar verilmişti.

BYD yatırım sözü verdikten sonra düzenlemeye eklenen yeni maddeyle Türkiye'de yatırım yapanlar, söz konusu vergiden muaf tutuldu.

Türkiye'den BYD'ye milyar dolarlık ceza masada

YERLİ TOGG’U SOLLADI, 50 BİN BYD ARACI TÜRKİYE YOLLARINDA

Bugün gelinen noktada Manisa’da tek bir çivi bile çakılmadı ama 50 bin BYD aracı, Türkiye yollarında bulunuyor.

2025’te BYD, yerli TOGG’un satışlarının da çok üzerinde bir seviyeye ulaştı. TOGG 2025’te 39 bin adet satarken, BYD 45 bin 537 araç sattığını açıkladı.

Yatırımın yapılmayacağı artık netleştikten sonra BYD’nin gümrüklerde sorun yaşamaya başladığı haberleri gündeme geldi.

Bu, satış hızını bir nebze kesti ancak buna rağmen fiyat avantajı ile Türkiye Çinli firmanın dünyada satışını en çok artırdığı ülke olarak ilan edildi.