McDonald's'ın kirli dosyası: İsrail askerlerine ücretsiz yemek

McDonald’s Türkiye, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nın 103’üncü yılını özel etkinliklerle kutladı. Ancak markanın Türkiye’deki Cumhuriyet Bayramı kampanyası, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları sırasında yaşanan tartışmaları da yeniden gündeme getirdi.

İsrail askerlerine binlerce ücretsiz yemek

McDonald’s, 7 Ekim 2023’te başlayan İsrail-Hamas savaşının ardından İsrail’deki işletmecisinin İsrail askerlerine ücretsiz yemek dağıtması nedeniyle dünya genelinde boykot çağrılarıyla karşı karşıya kaldı.

Reuters’ın 17 Ekim 2023 tarihli haberine göre, McDonald’s’ın İsrail’deki işletmecisi, İsrail ordusu mensuplarına binlerce ücretsiz yemek verdiğini açıkladı. İsrail’deki işletmeci, hastanelere ve bölgedeki diğer kişilere de yemek bağışında bulunduğunu duyurdu. Daha sonraki açıklamalarda bağışlanan yemek sayısının 100 bine ulaştığı belirtildi.

Söz konusu karar, özellikle İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının ardından büyük tepki çekti. McDonald’s markası, İsrail askerlerine verilen yemekler nedeniyle Türkiye dahil birçok ülkede boykot çağrılarının hedefi oldu.

Merkez şirket sorumluluk kabul etmedi

Tepkilerin büyümesi üzerine McDonald’s’ın uluslararası şirketi, İsrail’deki işletmecinin kararından uzak durdu. Şirket, 2023 Kasım ayında yaptığı açıklamada, yerel işletmecilerin bu adımlarının kendi onayları veya yönlendirmeleri olmadan atıldığını bildirdi.

McDonald’s Corporation, çatışmaya dahil olan herhangi bir hükümeti finanse etmediğini veya desteklemediğini savundu. Şirket, İsrail’deki işletmecinin kararının bağımsız biçimde alındığını belirtti.

Ancak tartışmalar bununla sınırlı kalmadı. McDonald’s, Nisan 2024’te boykot tartışmalarının merkezindeki İsrail işletmesini satın almak üzere anlaşma yaptığını duyurdu. Böylece şirket, daha önce yerel işletmeci tarafından yürütülen İsrail operasyonlarını doğrudan bünyesine alma sürecini başlattı.

Boykot tartışması sürüyor

McDonald’s’ın İsrail’deki işletmecisinin askerler için yemek dağıtması, şirketin uluslararası ölçekte boykot edilmesine yol açan gelişmeler arasında yer aldı. Şirketin üst yöneticisi Chris Kempczinski de Ocak 2024’te yaptığı açıklamada, Orta Doğu’da ve bölge dışındaki bazı pazarlarda savaşın etkisiyle boykotların satışları olumsuz etkilediğini kabul etti.

Bugün Türkiye’de Cumhuriyet Bayramı’nı Atatürk portresi, Türk bayrakları ve çeşitli etkinliklerle kutlayan McDonald’s, İsrail’deki operasyonları nedeniyle geçmişte oluşan tartışmaların gölgesinde kalıyor.