5 dev kurumdan Türkiye'ye 'güven' mesajı

Moody’s krizden kaynaklanan kredi riskini “sınırlı” olarak değerlendirirken, bir güven hamlesi ise FTSE Russell’dan geldi. Kurum, Türkiye’nin “İleri Gelişen Piyasa” statüsünü korudu ve ülkeyi izleme listesine almadı. İşte fon krizine dünya devlerinin değerlendirmeleri…

Türkiye’de 131 yatırım fonunun tasfiye sürecine girmesiyle büyüyen fon krizi, yurtiçinde olduğu kadar uluslararası finans kuruluşlarının da yakın takibine girdi.

Eylül ayının sonundan itibaren dünyanın önde gelen üç kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings, Fitch Ratings ve Moody’s Ratings krizle ilgili değerlendirmelerini açıklarken, uluslararası endeks sağlayıcısı FTSE Russell da Türkiye’nin piyasa sınıflandırmasına ilişkin kritik kararını verdi.

Ortaya çıkan değerlendirmelerde ortak nokta, fon krizinin şu aşamada Türkiye’nin kredi notunu veya finansal sistemin bütününü tehdit eden sistemik bir şoka dönüştüğünün düşünülmemesi oldu. Ancak uluslararası kuruluşlar denetim, yatırımcı güveni ve ekonomik aktivite üzerindeki olası etkilerin izlenmesi gerektiğine de dikkat çekti.

Fitch: Sistemik risk beklemiyoruz

Fon krizinin ardından büyük kredi derecelendirme kuruluşlarından ilk önemli mesajlardan biri Fitch Ratings’ten geldi.

Fitch Ratings Türkiye'den Sorumlu Ülke Derecelendirme Kıdemli Direktörü Douglas Winslow, 29 Eylül'deki değerlendirmesinde fon piyasasında yaşananları negatif bir gelişme olarak nitelendirdi ancak mevcut aşamada Türkiye'nin kredi notu üzerinde bir etki beklemediklerini söyledi.

Winslow, fon krizinin ekonominin genelinde dolarizasyon baskısı yaratmadığına dikkat çekerken, finansal sistem açısından da “sistemik risk beklemiyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

Fitch yöneticisinin Türkiye'nin dış şoklara karşı dayanıklılığına ilişkin değerlendirmeleri de dikkat çekti. Winslow, rezervlerdeki iyileşmenin ardından mevcut rezerv seviyesinin olası şoklara karşı daha güçlü bir tampon oluşturduğunu belirtti.

S&P: Fon krizi izole kalırsa nota baskı beklemiyoruz

Fitch'in ardından ikinci önemli değerlendirme S&P Global Ratings'ten geldi.

S&P Global Ratings Orta ve Doğu Avrupa ve Bağımsız Devletler Topluluğu Ülke Kredi Notları Direktör ve Lider Analisti Karen Vartapetov, 2 Ekim'de yaptığı değerlendirmede fonlarla ilgili gelişmelerin mevcut haliyle izole kalması durumunda Türkiye'nin kredi notu üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturmasını beklemediklerini açıkladı.

Vartapetov'a göre fon krizinin izole kalması ve hanehalkının TL cinsinden reel varlıklara güvenini sürdürmesi halinde olumsuz etkiler sınırlı kalacak.

S&P'nin değerlendirmesinde özellikle krizin finansal sistemin diğer alanlarına yayılıp yayılmadığına bakıldı.

Vartapetov, döviz kuru, dolarizasyon ile finans ve bankacılık sektörünün likiditesinde belirgin bir tepki görülmediğine dikkat çekerek yaşananları “oldukça izole bir durum” olarak değerlendirdi. S&P analisti, otoritelerin attığı adımları da “hızlı ve ikna edici” olarak nitelendirdi.

Moody’s: Kredi riski sınırlı ancak denetimler artmalı

Üçüncü önemli değerlendirme ise Moody’s Ratings'ten geldi. Moody’s, 2 Ekim'de yayımladığı araştırmaya dikkat çekici bir başlık verdi:

“Türkiye'nin ‘fon kaçışı’ krizinden kaynaklanan kredi riski sınırlı”

Böylece üç büyük uluslararası kredi derecelendirme kuruluşundan biri olan Moody’s de fon krizinden kaynaklanan kredi riskini “sınırlı” olarak tanımladı. Ancak kuruluş, S&P ve Fitch değerlendirmelerine göre denetim boyutuna daha belirgin bir vurgu yaptı.

Moody’s'in değerlendirmesi, krizin mevcut aşamadaki kredi etkisi ile olayın ortaya çıkardığı gözetim ve denetim sorunlarının birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Üç büyük kredi kuruluşundan ortaklaşan mesaj

Böylece dünyanın en büyük üç kredi derecelendirme kuruluşunun fon krizinin ardından yaptığı değerlendirmelerde önemli bir ortak nokta ortaya çıktı.

S&P, kriz izole kaldığı sürece Türkiye'nin kredi notunda aşağı yönlü baskı beklemiyor.

Fitch, gelişmeyi negatif olarak değerlendirmekle birlikte kredi notu üzerinde etki ve finansal sistem açısından sistemik risk beklemiyor.

Moody’s ise fon krizinden kaynaklanan kredi riskini sınırlı görüyor ancak denetim boşluklarına dikkat çekiyor.

Bu nedenle üç kuruluşun açıklamalarını doğrudan bir “güven oyu” olarak tanımlamaktan ziyade, fon krizinin şu aşamada Türkiye'nin kredi profilini bozacak ölçekte sistemik bir şoka dönüşmediği yönünde ortaklaşan değerlendirmeler olarak okumak daha doğru görünüyor.

FTSE Russell’dan kritik karar: Türkiye statüsünü korudu

Kredi derecelendirme kuruluşlarından gelen değerlendirmelerin ardından Türkiye açısından bir diğer kritik gelişme FTSE Russell'dan geldi.

Uluslararası endeks sağlayıcısı, 6 Ekim'de yayımladığı yıllık ülke sınıflandırması değerlendirmesinde Türkiye'nin mevcut piyasa statüsünde değişikliğe gitmedi.

Türkiye, FTSE Russell sisteminde “Advanced Emerging – İleri Gelişen Piyasa” statüsünü korudu. Daha da önemlisi, Türkiye olası statü değişikliklerinin takip edildiği izleme listesine alınmadı.

FTSE'nin resmi açıklamasında izleme listesine ilişkin değişiklikler Mısır ve Umman için yapılırken Türkiye için yeni bir sınıflandırma süreci başlatılmadı. FTSE Russell CEO'su Fiona Bassett de ülke sınıflandırma sistemlerinin temelinde küresel yatırımcılar açısından piyasalara erişilebilirliğin bulunduğuna dikkat çekti.

JPMorgan’dan farklı mesaj: Ekonomik faaliyetler sınırlı baskılanabilir

ABD'nin en büyük yatırım bankalarından JPMorgan, fon krizinin kredi notundan ziyade ekonomik aktivite üzerindeki etkisine odaklandı.

JPMorgan, Türkiye'deki fon sektöründe yaşanan çalkantının 2026'nın dördüncü çeyreğinde ekonomik faaliyetini sınırlı baskılamasını beklediğini açıkladı. JPMorgan ayrıca, fon krizinin büyümeye etkisinin olabileceğini de aktardı.