Yeni vergiler yolda!

Türkiye'nin 2027-2029 yıllarını kapsayacak Orta Vadeli Programı'nın (OVP) vatandaşa yine açlık, yoksulluk, işsizlik çıktı. İktidar yıllardır tutmayan OVP hedeflerinin acısını vatandaştan topladığı vergiden çıkaracak, büyük çaplı özelleştirmeler gündeme gelecek.

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca hazırlanan yeni OVP'de bir önceki 2026-2028 dönemini kapsayan OVP'deki temel ekonomik büyüklüklerin hepsinde revizyona gidildi.

Bir önceki OVP'de 2026 sonu yüzde 16 olarak hedeflenen enflasyon, yeni OVP'de 12.4 puanlık artışla yüzde 28.4'e revize edildi. Enflasyonda gelecek 3 yılda tek hane hayal. Enflasyonda hedef olarak gelecek yıl için yüzde 21, 2028 için yüzde 15.5 ve 2029 için yüzde 9 konuldu.

BÜYÜME DÜŞECEK

Nefes Gazetesi'nden Nisanur Yıldırım'ın haberine göre Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, enflasyonda hedefin tutmamasını atalete, yani geçmiş dönemlerden gelen yüksek enflasyona bağlarken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan da, bu yıl savaşın enflasyona etkisinin 7 puana yaklaştığını savundu.

Merkez Bankası ağustosta açıkladığı son enflasyon raporunda, yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28 olarak revize etmişti. Bu yıl sonu için yüzde 4 olan sanayi büyümesi yüzde 2.3'e gerilerken, turizm geliri tahmini 68 milyar dolardan 66 milyar dolara düştü. Dış ticaret 96 milyar dolar yerine 105 milyar dolar açık verecek.

AKP iktidarının en çok övündüğü iktisadi sonuçlardan biri olan büyümede de beklenmediği olmalı ve OVP'de büyüme tahminleri düşürüldü.

2026 için yüzde 3.8 olan büyüme öngörüsü yeni OVP'de yüzde 3.5 olarak revize edildi. 2027 büyüme hedefi yüzde 4.5'ten yüzde 4.2'ye düşürüldü.

Yüzde 5 olarak belirlenen 2028 büyüme hedefi de yeni OVP'de yüzde 4.6 oldu. 2029 büyüme hedefi ise yüzde 5 olarak belirlendi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in Haziran 2023'te göreve gelmesinin ardından uyguladığı düşük ücret ve yüksek faiz politikasının en ağır sonucu işsizlik oldu. İşsizlik oranı hedefi 2026 için 8.8, 2027 için yüzde 8, 2028 için yüzde 7.8, 2029 için yüzde 7.6 olarak tahmin edildi.

Milli gelirin 2026'da 1 trilyon 821 milyar dolar, 2027'de 1 trilyon 984 milyar dolar, 2028'de 2 trilyon 91 milyar lira, 2029'da 2 trilyon 225 milyar dolar olması hedeflendi.

Yüksek enflasyon beklentisine rağmen iktidar vatandaşın gelirinin artacağını öngördü. Kişi başına düşen gelirin 2026 için 20 bin 523 dolar, 2027 için 22 bin 285 dolar, 2028 için 23 bin 409 dolar, 2029 için 24 bin 842 dolar olacağı öngörüldü.

VERGİDEN 71.5 TRİLYON TOPLANACAK

Yeni OVP, ekonomi yönetiminin vergi gelirlerinde adeta gaza basacağını ortaya koydu. Hükümetin, 2026 yıl sonunda 14.5 trilyon TL, 2027'de 19.9 trilyon TL, 2028'de 23.9 trilyon TL ve 2029'da 27.7 trilyon TL vergi toplaması öngörüldü.

Böylece hükümet 2027-2029 yıllarını kapsayan üç yılda 71.5 trilyon TL vergi geliri sağlayacak. 2027'de vergi gelirlerindeki 5.4 trilyon TL'lik artış hedefi, yeni yılda dolaylı vergilere yüklenileceği ihtimalini artırdı.

Bütçenin faiz giderleri hedefi de 2026 sonunda 2 trilyon 824 milyar TL, 2027'de 3 trilyon 975 milyar TL, 2028'de 4 trilyon 693 milyar TL ve 2029'da 5 trilyon 244 milyar TL oldu. Ayrıca, bütçenin faiz giderlerinin seneye 1.1 trilyon TL artması öngörüldü.

ÖZELLEŞTİRMEDEN 596.8 MİLYAR TL

Hükümetin elinde ne var ne yoksa satması kamuoyunda sert tepki çekiyor. Köprü ve otoyolların özelleştirilmesine ilişkin tartışmalar devam ederken, yeni OVP'ye göre özelleştirmede gaza basılacak.

Özelleştirme gelirleri yeni OVP'de, 2026 yıl sonu için 107.3 milyar TL, 2027 için 183 milyar TL, 2028 için 163.5 milyar TL ve 2029 için 143 milyar TL olarak belirlendi.

2027 için belirlenen özelleştirme gelirinin 75.7 milyar TL artışla 183 milyar TL'ye ulaşması hükümetin planında yüklü özelleştirmelerin olduğu ihtimalini güçlendirdi. Hükümet 4 yılda özelleştirmeden 596.8 milyar TL bekliyor.

DOLAR 2027'DE 56 TL'Yİ AŞACAK

Dolar kuru tahminleri de yeni OVP'de 2026 yıl sonunda 46.87 TL, 2027'de 56.05 TL, 2028'de 63.69 TL ve 2029'da 69.83 TL olarak öngörüldü.

2027-2029 yıllarını kapsayacak OVP iktisatçıların tepkisini çekti: Bu işin cılkı çıktı

· Prof. Dr. Fatih Özatay: 'Bu işin cılkı çıktı' deyimi, bir işin, durumun veya düzenin bozulduğunu, ölçüsünün kaçtığını ve artık tadının kalmadığını anlatır.

· Prof. Dr. Selva Demiralp: OVP öncesinde, geçtiğimiz yıl (ve önceki yıllarda) sistematik olarak tekrar eden bir içsel tutarsızlığı hatırlatmakta fayda var: Bakalım yeni OVP bu içsel tutarsızlığı kaldıracak mı?

· Prof. Dr. Hakan Kara: OVP'de en çok merak edilen 2027 enflasyon hedefiydi. Yüzde 15'ten Yüzde 21'e revize edildi. Hâlâ iyimser kalsa da en azından daha gerçekçi.

· Prof. Dr. Emre Alkin: 'Bu gidişle tek hane enflasyonu 2030 veya sonrasında görürüz' dediğim zaman karşı çıkanlar olmuştu. OVP'nin öngörü karnesine bakınca böyle olacağı anlaşılıyor.

· Doç. Dr. Caner Özdurak: OVP, ekonominin kronikleşen yapısal kısıtları ile ortodoks istikrar politikalarının sınırları arasındaki gerilimi açıkça yansıtan bir çerçeve sunmakta.

· Prof. Dr. Serap Durusoy: 'Bu gidişle tek hane enflasyonunu 2030 veya sonrasında görürüz' dediğim zaman karşı çıkanlar olmuştu. OVP'nin öngörü karnesine bakınca böyle olacağı anlaşılıyor. Ne bekledim sevdikten, ne kaldı bak elimde, bir hüzzam şarkı gibi, adı kaldı dilimde.

· Dr. Altuğ Özaslan: OVP, bir niyet beyanıdır, hiçbir zaman tuttuğunu görmedim, hiçbir zaman da tutacağını düşünmüyorum. Kredibilitesi de piyasa açısından düşük bir olgudur.

· Doç. Dr. Ümit Akçay: İktidar açısından bu OVP ile değil erken seçim, normal seçime gitmek bile mantıklı olamaz.