Türkiye son 25 yılın en pahalı noktasında

Verileri değerlendiren Prof. Dr. Hakan Kara, Türkiye'nin göreli fiyat düzeyinin son 25 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını belirterek, "Türkiye, dünyaya kıyasla son 25 yılın en pahalı noktasında" ifadelerini kullandı.

Türkiye'de son yıllarda hızla yükselen gıda ve hizmet fiyatları, uluslararası fiyat karşılaştırmalarında da dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.

Dünyada satın alma gücünü ve fiyat seviyelerini karşılaştırmak için kullanılan Big Mac Endeksi'ne ilişkin veriler, Türkiye'deki fiyat artışlarının küresel ortalamanın üzerine çıktığını gösterdi.

Eski Merkez Bankası Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara'nın sosyal medya hesabından paylaştığı grafik de, Türkiye ile dünya genelindeki Big Mac fiyatlarının son 25 yıldaki seyrini karşılaştırarak bu ayrışmayı gözler önüne serdi.

Prof. Dr. Hakan Kara, paylaşımında şu ifadeyi kullandı:

Eski Merkez Bankası Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara'nın paylaştığı grafiğe göre, Türkiye'de Big Mac fiyatı dünya ortalamasına kıyasla son 25 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Kara, "Big Mac sandviç fiyatlarına göre Türkiye, dünyaya kıyasla son 25 yılın en pahalı noktasında" değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'de Big Mac fiyatı dünya ortalamasını aştı

The Economist’in açık kaynaklı Big Mac verilerinden hazırlanan grafiğe göre Türkiye’de Big Mac’in dolar cinsinden fiyatı Temmuz 2026 itibarıyla yaklaşık 6,8 dolar seviyesine yükseldi.

Aynı dönemde dünya ortalamasının yaklaşık 5 dolar düzeyinde olduğu görülüyor. Buna göre Türkiye’deki fiyat, dünya ortalamasının yaklaşık yüzde 35-40 üzerine çıkmış durumda.

Grafik, Türkiye ile küresel ortalama arasındaki farkın özellikle 2023’ten sonra hızla açıldığını gösteriyor.

Beş yılda tersine dönen tablo

Türkiye'de Big Mac'in dolar bazındaki fiyatı, 2018-2021 döneminde belirgin bir düşüş gösterdi. Grafiğe göre fiyat, 2021 yılında 2 doların altına gerilerken, aynı dönemde dünya ortalaması 3,5 doların üzerinde seyretmeye devam etti.

Ancak 2022 sonrasında bu eğilim tersine döndü. Türkiye'deki Big Mac fiyatı hızla yükselerek 2023'te dünya ortalamasına yaklaştı. 2024 itibarıyla ise dünya ortalamasını aşan fiyat, yükselişini sürdürdü.

Temmuz 2026'da yaklaşık 6,8 dolara ulaşan Türkiye, grafikteki en yüksek seviyesini kaydetti. Aynı dönemde dünya genelindeki artış daha sınırlı gerçekleşirken, küresel ortalama yaklaşık 5 dolar seviyesine yükseldi.

Türkiye'de Big Mac neden bu kadar pahalılaştı?

Grafikte Türkiye’nin Big Mac fiyatı geçmiş yıllarda zaman zaman dünya ortalamasının üzerine çıksa da mevcut farkın 25 yıllık dönem içindeki en yüksek seviyeye ulaştığı görülüyor.

Türkiye’de fiyatın dünya ortalamasından bu ölçüde ayrışması; yalnızca kur hareketleriyle değil, gıda, enerji, kira, işçilik ve diğer işletme maliyetlerindeki yükselişle de ilişkilendiriliyor.

Döviz kurundaki artışın iç fiyatlardaki yükselişin gerisinde kalması da Türkiye’de satılan ürünlerin dolar cinsinden pahalılaşmasına neden olabiliyor.

Big Mac endeksi nedir, ne anlatır?

Big Mac Endeksi, ülkeler arasındaki fiyat düzeylerini ve para birimlerinin satın alma gücünü karşılaştırmak için kullanılan basit ancak yaygın bir göstergedir. Aynı ürünün farklı ülkelerde dolar bazında satılan fiyatı karşılaştırılarak, yerel para birimlerinin görece değerli ya da değersiz olup olmadığına ilişkin fikir edinilebiliyor.

Ancak Big Mac fiyatı, tek başına bir ülkedeki hayat pahalılığını veya enflasyonu tam olarak yansıtmıyor. Çünkü fiyatların oluşumunda vergiler, kira ve personel giderleri, gıda ile lojistik maliyetleri, şirketlerin ülkelere göre belirlediği fiyatlandırma stratejileri ve döviz kurundaki değişimler gibi birçok unsur etkili oluyor.

Bu nedenle Big Mac Endeksi, kapsamlı bir enflasyon ya da refah göstergesi olarak değil, ülkeler arasındaki fiyat farklılıklarını ve satın alma gücü ayrışmasını ortaya koyan pratik bir karşılaştırma aracı olarak değerlendiriliyor.