Ticarette tahsilat alarmı: Vadeler uzadıkça uzuyor

Ayrıca yapılan araştırmalara göre ödemelerin yalnızca yüzde 48,70’inin zamanında yapıldığı görülüyor. Ticari kredi faizlerinin yüzde 49’u aşması, işletmelerin finansman yükünü ağırlaştırıyor.

Vatandaşın kredi kartı ve bireysel kredi borçları gündemdeki yerini korurken, ticaret dünyasında da tahsilat ve nakit akışı problemi derinleşiyor.

Türkiye gazetesinden Kaan Zenginli'nin haberine göre satışlarını sürdürebilmek için müşterilerine vadeli ödeme imkânı tanıyan işletmeler, alacaklarını zamanında tahsil edemediğinde kendi ödemelerini yapmakta zorlanıyor.

Bir firmanın geciken ödemesi, tedarikçisinin kasasında açık oluştururken bu durum başka işletmelerin de ödeme takvimini bozabiliyor.

Böylece ticaretteki nakit sıkışıklığı, şirketler arasında yayılan bir tahsilat zincirine dönüşüyor.

Alacak sigortası şirketi Atradius’un ‘Türkiye’de B2B Ödeme Uygulamaları Eğilimleri’ araştırmasına göre işletmeler arası satışların yüzde 41’i vadeli gerçekleştiriliyor.

Şirketlerin yaklaşık yüzde 56’sı fatura tarihinden itibaren iki aya kadar ödeme süresi tanıyor. Üç ay ve üzerindeki vadeler de özellikle büyük inşaat şirketlerinde daha sık görülüyor.

İşletmeler, satışlarını ve rekabet güçlerini korumak amacıyla müşterilerine daha uzun ödeme süreleri sunuyor.

EN İYİ VADE 60 GÜN

Ancak uzayan vadeler, tahsilat riskini de beraberinde getiriyor. Araştırmada şirketlerin yüzde 86’sı müşterilerinden geç ödeme aldığını bildirirken, faturaların üçte birinden fazlasının vadesi geçmiş durumda.

Ödemelerin iki aydan fazla gecikmeyle tahsil edildiğine ilişkin bildirimler de öne çıkıyor. Şirketlerin dörtte üçünden fazlası, gecikmelerin temel sebebi olarak müşterilerinin likidite sıkıntısını gösteriyor.

Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi verilerine göre 2026’nın ocak-ağustos döneminde bankalara ibraz edilen çeklerin toplam tutarı 7 trilyon 483 milyar liraya ulaştı.

Aynı dönemde 223 bin 912 çek hakkında karşılıksız işlemi yapıldı. Bu çeklerin toplam tutarı 233 milyar lira olarak kaydedildi. Karşılıksız işlemi yapılan çeklerin bir bölümü daha sonra ödendi.

İlk sekiz ayda 30 bin 826 çek için toplam 27 milyar liralık ödeme gerçekleştirildi. TBB Risk Merkezi verilerine göre Ağustos 2026’da protesto edilen 28 bin 967 senedin toplam tutarı 11 milyar liraya ulaştı.

KREDİ FAİZİ TİCARETİ DE SIKIŞTIRIYOR

Uzmanlara göre yüksek finansman maliyeti, ticaretteki nakit sıkışıklığını derinleştiren unsurlar arasında yer alıyor.

Merkez Bankası verilerine göre 2 Ekim haftasında TL ticari kredi faizlerinin ağırlıklı ortalaması yüzde 49,23 seviyesinde gerçekleşti.

Bu düzeydeki faizler, tahsilatını zamanında yapamayan işletmelerin kredi yoluyla nakit açığını kapatmasını zorlaştırıyor.