Mustafa Paşahan: Dört dünya markası ilk kez Türkiye'de nabız tuttu!

İstanbul’da ekonomi gazetecileriyle sohbet toplantısı düzenleyen İHKİB Başkan Yardımcısı Mustafa Paşahan, hazır giyim ve konfeksiyon sektöründeki güncel gelişmelerle ilgili değerlendirmelerde bulundu.

Paşahan, hazır giyim sektörünün katma değerli üretimi, istihdama katkısı ve ihracatıyla Türkiye ekonomisi için stratejik öneme sahip olduğunun altını çizdi. Türkiye’nin hazır giyimde aynı zamanda global oyuncu olduğunu belirten Paşahan, şöyle devam etti:

ÜRETİM MALİYETLERİNDE ASYA’DAKİ RAKİPLERE GÖRE YÜZDE 60-65 PAHALIYIZ

“Hazır giyim ve konfeksiyon Türkiye’nin ihracatında yıllarca lider sektör oldu. Aynı zamanda katma değer yaratan bir sektörden söz ediyoruz. Türkiye’nin ihracatta ortalama kilogram değeri 1,5 dolar. Hazır giyimde ise ortalama 16,4 dolardan ihracat yapıyoruz.

Dünyanın yedinci, Avrupa Birliği’nin (AB) üçüncü büyük tedarikçisiyiz. Küresel hazır giyim ihracatının yüzde 3,2’sini gerçekleştiriyoruz. 2022’de 21,2 milyar dolarlık ihracata imza attık. Kalitemizle, tasarım gücümüzle, lojistik avantajımızla, hızımızla rakiplerimizden ayrışıyoruz. Siparişten bir ay sonra rafta olacak şekilde ürünü müşteriye teslim edecek kapasiyete sahibiz. Sürdürülebilirlik ve sosyal uygunluk konusunda Avrupa standartlarında üretim yapıyoruz.

Ancak enflasyonla mücadele kapsamında iki yılı aşkın süredir uygulanan “düşük kur yüksek faiz” politikası nedeniyle dünyanın en pahalı ülkelerinden biri haline geldik.

Üretim maliyetlerinde dolar bazında Asyalı rakiplerimize göre yüzde 60-65, Avrupa’daki birçok ülkeye göre ise yüzde 15-20 daha pahalıyız. Bu durum bize müşteri ve pazar kaybı şeklinde yansıdı.

2023’ü 19,3, 2024’ü 17,9 milyar dolarlık ihracatla kapattık. Kan kaybı bu yıl da devam ediyor. Ocak-Eylül döneminde yüzde 6,5 gerileyen hazır giyim ihracatımız 12,7 milyar dolarda kaldı. İhracat daralırken ithalat artıyor.

Bu yılın yedi aylık döneminde hazır giyim ithalatı yaklaşık yüzde 21 artışla 2,5 milyar dolara ulaştı. İhracatta daralma ve ithalattaki artış, üretim ve istihdamda kayıp anlamına geliyor.

2022’de 66 bin 637 olan hazır giyim üretimindeki imalatçı firma sayısı 2024’te 61 bin 298’e, 738 bin 436 olan istihdamımız Temmuz 2025’te 540 bin 332’ye geriledi.

HİÇBİR ZAMAN KARAMSARLIĞA DÜŞMEDEN ÇALIŞMAYA DEVAM EDİYORUZ

Mustafa Paşahan, mevcut olumsuz tabloya rağmen hiçbir zaman karamsarlığa düşmediklerini, sektörün orta ve uzun vadeli hedefleri doğrultusunda çalışmaya devam ettiklerini söyledi. İkiz dönüşümün hazır giyim sektörünün rekabetçiliği için stratejik bir konu olduğunu vurgulayan Paşahan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Hazır giyim sektörümüzün mevcut avantajlarına ikiz dönüşümü de eklemek için firmalarımıza rehberlik ediyoruz. Dönüşüm konusunda AB fonlarını etkili bir şekilde kullanıyoruz. Diğer taraftan firmalarımızı yeni müşteriler ve yeni pazarlarla buluşturmaya özel bir önem veriyoruz. Kısa sürede Avrupa’nın en büyük hazır giyim ve moda fuarı haline getirdiğimiz IFCO’yu bugüne kadar 165 ülkeden 200 bini aşkın alıcı ziyaret etti. Aynı zamanda dünyanın en önemli sektörel fuarlarına milli katılım düzenliyor, ticaret ve alım heyeti programlarında firmalarımızı alıcılarla bir araya getiriyoruz. 2024’te 21 fuar katlımı ve 20 heyet programı gerçekleştirdik. 2025’i ise 20 fuar katılımı 25 heyet programı ile tamamlayacağız.

DÖRT MARKA İLK KEZ GELİYOR

Bu yıl ‘özel nitelikli alım heyetleri’ programımız kapsamında ABD ve Avrupa merkezli altı küresel markanın temsilcilerini İstanbul’da firmalarımızla buluşturduk.

Toplamda yıllık 15 milyar dolarlık ciroya sahip markaların arasında halen ülkemizde üretim yapan ve tedarik zincirini güçlendirmek isteyenlerin yanı sıra pandemi sonrasında yeniden Türkiye pazarına dönmeyi planlayanlar var.

Kayak kıyafetinden tişörte kadar hemen her kategoride alım gerçekleştiren bu markaların ülkemize ilgisini çok önemsiyoruz. Onlar da bizimle çalışmayı, Türkiye’den tedariklerini artırmayı arzu ediyorlar.

Ancak yüksek maliyetler nedeniyle fiyatlarımızın yüksek kalması elimizi zayıflatıyor. Dolayısıyla bizim daha fazla zaman kaybetmeden rekabetçilikle ilgili sorunumuzu çözmemiz gerekiyor.

Bunun da yolu kurla enflasyon arasındaki dengenin sağlanmasından, girdi maliyetlerinin düşürülmesinden, istihdam desteklerinin koşulları esnetilerek ayrım yapılmaksızın tüm firmalara verilmesinden, emek yoğun sektörlere prim desteğinden ve firmalara en az iki yılı geri ödemesiz uygun koşullarda finansman desteği sağlanmasından geçiyor.”

Mustafa Paşahan, 2026’da özel nitelikli alım heyeti programlarıyla daha çok küresel markayı firmalarla buluşturacaklarını söyledi. Paşahan, önümüzdeki yıl özellikle ABD merkezli markalara yönelik programlara ağırlık vereceklerini sözlerine ekledi.

TÜRKİYE’NİN HAZIR GİYİM İHRACATI

Yıllar        İhracat (milyar dolar)

2022        21,2

2023        19,3

2024        17,9

2025*        12,7

*9 ay

HAZIR GİYİMDE FİRMA SAYISI

Yıllar        Firma sayısı

2022        66.637

2023        63.543

2024        61.298

Kaynak TÜİK

HAZIR GİYİM ÜRETİMİNDE İSTİHDAM

Yıllar        İstihdam

2022        738.426

2023        627.452

2024        574.684

2025*        540.332

*Temuz ayı