Merkez'e göre konut fiyatları neden yükseliyor?

Merkez Bankası (TCMB) çalışanlarının görüşlerini paylaştığı Merkez'in Güncesi isimli blogda bu sabah yer alan analize göre, Eylül 2023 sonrası dönemde altın fiyatlarındaki keskin artış konut ve otomobil piyasalarında talep artışına neden oldu.

Merkez'in Güncesi'nde bugün TCMB uzmanları Mehmet Selman Çolak ve Mehmet Emre Şamcı tarafından kaleme alınan 'Altın Fiyatı Kaynaklı Servet Artışının Konut ve Otomobil Piyasalarına Etkisi' başlıklı bir analiz yayımlandı.

Analizde, 2023 Eylül – 2025 Nisan döneminde altın fiyatlarında yaşanan yaklaşık yüzde 77’lik artışın, Türkiye'de konut ve otomobil piyasalarına etkisi incelendi.

ALTIN TASARRUFU İLE KONUT FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ MERCEK ALTINDA

Makaleye göre altın, Türkiye’de geleneksel bir tasarruf aracı olmayı sürdürürken, fiyatındaki ani yükseliş altın tasarrufu yüksek olan kesimler için önemli bir servet artışı anlamına geldi.

Bu durumun doğal sonucu olarak, özellikle altın mevduatı oranı yüksek illerde konut birim fiyatlarında belirgin bir yükseliş gözlemlendi.

2023’ün son çeyreğinden itibaren bu illerde konut fiyatları, diğer illere kıyasla daha fazla artış gösterirken ortalama altın mevduatı oranına sahip bir ilde bile konut fiyatlarında yüzde 11’e varan ilave artış tespit edildi.

Ancak toplam konut satış adedinde aynı oranda bir artış görülmedi. Bu da konutta artan talebin fiyatlara yansıdığını, fakat satış rakamlarını doğrudan etkilemediğini ortaya koydu.

ALTIN KAZANCI ARTTIKÇA KREDİSİZ KONUT SATIŞLARI DA ARTTI

Öte yandan, ipoteksiz satışların payı, altın mevduatı oranı arttıkça görece daha yüksek çıktı. Bu durum hanehalklarının krediye ihtiyaç duymadan, doğrudan altın kazançlarını konut alımında kullandığını ve talebin finansal koşullara rağmen dirençli olduğunu gösterdi.

Otomobil piyasasında ise tablo biraz farklı. Konuttan farklı olarak otomobil arzının daha esnek olması nedeniyle, altın fiyatlarındaki artış sonrası yüksek altın mevduatı oranına sahip illerde otomobil satışlarında göreli bir artış yaşandı. Bu da servet etkisinin otomobil talebinde doğrudan satışlara yansıdığını ortaya koydu.