Madenlerde kritik değişiklik!

Yer altı madenlerinde ana havalandırma fanlarının yedek güç sistemine bağlanması, grizulu ocaklarda yedek havalandırma fanı bulundurulması ve tali havalandırma sistemlerine ilişkin yeni yükümlülükler getirildi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan "Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yönetmelikle birlikte maden işyerlerinde kullanılan havalandırma sistemleri ve bunların yedekleme mekanizmalarına ilişkin yeni tanımlar ve zorunluluklar getirildi.

YENİ TANIMLAR EKLENDİ

Yönetmeliğin tanımlar bölümüne dört yeni kavram eklendi. Buna göre;

• Ana havalandırma fanı, yer altı maden işyerlerinde havalandırmayı sağlayan ana vantilatör veya ana aspiratör olarak tanımlandı.

• Tali havalandırma fanı, ana havalandırma akışıyla bağlantısı bulunan hazırlık ve kurtarma çalışmalarının yapıldığı alanlarda kullanılan fan olarak düzenlendi.

• Yedek güç sistemi, ana elektrik şebekesinden ve diğer dış besleme hatlarından bağımsız çalışan, ana enerjinin kesilmesi halinde bağlı sistemleri besleyebilecek kapasitedekijeneratör veya benzeri güç sistemleri olarak tanımlandı.

• Yedek havalandırma fanı ise ana havalandırma fanının devre dışı kalması durumunda kullanılan vantilatör ya da aspiratör olarak yönetmeliğe eklendi.

ANA HAVALANDIRMA FANINA YEDEK GÜÇ SİSTEMİ ŞARTI

Yönetmelikle, ana havalandırma fanının yalnızca ana enerji sistemine değil, yedek güç sistemine de bağlı olması zorunlu hale getirildi.

Böylece ana enerji kesintilerinde havalandırmanın devam etmesi amaçlanıyor.

TALİ HAVALANDIRMAYA İLİŞKİN YENİ KURALLAR

Yönetmelikte tali havalandırmaya ilişkin hükümler de yeniden düzenlendi.

Buna göre tali havalandırma;

• Sadece ana havalandırma akışıyla bağlantısı bulunan hazırlık ve kurtarma çalışmalarının yapıldığı yerlerde uygulanabilecek.

• Kısa devreyi önleyecek tedbirler alınacak.

• Kullanılan vantüpler antistatik ve alev yürütmez özellikte olacak.

Tali havalandırma yapılan bölgedeki fanın devre dışı kalması halinde ise çalışanlar derhal tahliye edilecek. Uygun hava koşulları ve havalandırma sağlanıncaya kadar çalışanlar bölgeye ve bu durumdan etkilenebilecek diğer tehlikeli alanlara alınmayacak.

YEDEK TALİ HAVALANDIRMA FANI HAZIR BULUNDURULACAK

Yeni düzenlemeyle, tali havalandırma yapılan bölgelerde;

• Tali havalandırma fanının yedeği,

• Vantüp bağlantı elemanları (kelepçe, tel vb.),

• Kurulum için gerekli diğer ekipmanlar,

kuruluma hazır şekilde tali havalandırma fanının yanında bulundurulacak.

Grizulu maden ocaklarında ise tali havalandırma fanının arızalanması halinde yedek fanın nasıl kurulacağına ilişkin talimatlar ile bu işlemde görev alacak çalışanlar sağlık ve güvenlik dokümanında belirtilecek.

GRİZULU OCAKLARDA YEDEK HAVALANDIRMA FANI ZORUNLU

Yönetmelikle grizulu maden ocaklarına yönelik yükümlülükler de artırıldı.

Buna göre bütün grizulu ocaklarda, ocağın havalandırmasını sağlayacak güçte ana havalandırma fanı veya fanları ile bunlara eşdeğer yedek havalandırma fanı ya da fanları bulundurulacak.

Ana havalandırma fanının herhangi bir nedenle durması halinde yedek havalandırma fanı, havalandırmanın sürekliliğini sağlayacak şekilde derhal devreye girecek.

Yedek havalandırma fanının gerektiği şekilde devreye girdiğine ilişkin testler en geç ayda bir yapılacak ve kayıt altına alınacak. Testler sırasında alınacak güvenlik tedbirleri de sağlık ve güvenlik dokümanında yer alacak.

YÜRÜRLÜĞE GİRDİ

Yönetmelik, 21 Temmuz 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütecek.