Fon uyum sürecinde neler yaşanıyor?

Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yatırım fonlarına yönelik son düzenlemeleri portföy yönetim şirketleri açısından yeni bir dönemin kapısını araladı.

Özellikle TEFAS’ta (Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu) işlem gören serbest fonlarda yeni kurallara uyum sürecinin kısa olması, portföylerin yeniden gözden geçirilmesini ve risklerin daha yakından yönetilmesini gündeme getirdi.

MSCI'nın sert uyarıları sonrası harekete geçen Sermaye Piyasası Kurulu, 28 Ağustos'tan bu yana yaptığı açıklamalarla fon ve hisse senedi piyasasında köklü değişikliklere imza attı. Bu değişiklikler sonrası TEFAS'a açık yatırım fonlarından 128.8 milyar liralık çıkış yaşanırken bazı fonlarda aynı dönemde yatırımcının kaybı yüzde 65'e dayandı. Düzenleme sonrası en dikkat çeken hamle ise Tera Grubu'ndan geldi. Grup tarafından Kamuoyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yapılan bildirimde, Pusula Finans Holding ve bağlı finansal şirketlerinin paylarının devralınmasına yönelik görüşmeler yürütüldüğü duyuruldu. 

SPK geçtiğimiz haftalarda yatırım fonlarına ilişkin rehberi güncelledi. Buna göre, piyasada yoğunlaşma riskinin önüne geçilmesi, kurumsal gözetim, sorumluluklar ve üst yönetim gözetiminin güçlendirilmesi, bunun yanı sıra teminat güvenliğinin artırılması amacı taşıyan düzenlemenin, yatırım fonlarında risklerin daha etkin yönetilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Yeni kurallarla birlikte bir portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu serbest şemsiye fona bağlı olarak ihraç edilecek, özel fonlar dahil serbest fonların sayısı, istihdam edilen portföy yöneticisi sayısını aşamayacak. Ayrıca bir şirketin kurduğu serbest fon sayısı, portföy yöneticisi sayısını aşamayacak. Mevcut durumdaki şirketlere uyum için 30 Haziran 2029'a kadar süre verilirken, serbest fonların yönettiği portföyler içindeki payı yüzde 50'yi aşan şirketlere sermaye artırımı yükümlülüğü getirildi.

Serbest fonlara yüzde 20 sınırı

Yeni düzenlemeler ile fonların portföy yoğunlaşmasına ilişkin sınırlamalar da getirildi. Bir serbest fonun, fon portföy değerinin yüzde 5’inden fazlasını oluşturan sermaye piyasası araçlarının toplam değeri fon portföy değerinin yüzde 20’sini aşamayacak. Ayrıca bir portföy yöneticisi, serbest fonlar dahil en fazla yedi fon yönetebilecek.

Yeni düzenlemeyle sistemde serbest fonların bir şirketin fiili dolaşımdaki hisselerinden alabileceği miktar, şirketin halka açıklık oranıyla ilişkili hale getirildi.

Bir serbest fon tarafından, yöneticinin yönetim hakimiyetine sahip gerçek/tüzel kişilerin veya yöneticinin üst yönetiminin, ortaklarının yönetim hakimiyetine sahip olduğu ihraççıların ihraç ettiği sermaye piyasası araçlarında değerlendirilen toplam tutar, fon portföy değerinin yüzde 20'sini aşamayacak.

Bir serbest fon, fiili dolaşımdaki pay oranı yüzde 25’in altında olan ihraççıların paylarının fiili dolaşım oranının yüzde 8’inden fazlasına, fiili dolaşımdaki pay oranı yüzde 25-50 arasında olan ihraççıların paylarının fiili dolaşım oranının yüzde 6'sından fazlasına, fiili dolaşımdaki pay oranı yüzde 50-75 arasında olan ihraççıların paylarının fiili dolaşım oranının yüzde 4’ünden fazlasına, fiili dolaşımdaki pay oranı yüzde 75’ten fazla olan ihraççıların paylarının fiili dolaşım oranının yüzde 2'sinden fazlasına yatırım yapamayacak.

Likidite riskine önlem

Yeni düzenlemelerin öne çıkan başlıklarından biri de fon büyüklüğü ile yatırım yapılan varlıkların likiditesi arasındaki denge oldu. Özellikle fiili dolaşımı sınırlı hisselerde yüksek fon pozisyonlarının oluşması, piyasa koşullarının değiştiği dönemlerde pozisyonların nakde çevrilmesi açısından sıkıntı yaratabiliyor. Fon büyüklüğünün yatırım yapılan hissenin piyasadaki işlem hacmine kıyasla yüksek olması, fiyat hareketlerinin fon performansına etkisini artırırken, yatırımcıların aynı anda fondan çıkmak istemesi halinde likidite riskini de beraberinde getirebiliyor.

Yeni düzenlemeler bu nedenle portföy yönetim şirketleri açısından yalnızca teknik bir mevzuat değişikliği değil, mevcut fonların portföy yapılarının ve risk profillerinin yeniden değerlendirilmesini gerektiren kapsamlı bir uyum süreci olarak değerlendiriliyor.

Portföy yönetim şirketleri kısa sürede uyum adımlarını atmalı

Yeni çerçeveyle birlikte özellikle TEFAS’ta işlem gören serbest fonlar açısından portföy yönetim şirketlerinin kısa süre içerisinde gerekli uyum adımlarını atması gerekiyor.

Bu süreçte yalnızca portföy dağılımlarının yeni kurallara göre düzenlenmesi değil; fon büyüklüğü, yatırım yapılan varlıkların likiditesi, hisselerin fiili dolaşım oranları, yatırımcı giriş-çıkışları ve pozisyonların gerektiğinde ne kadar hızlı nakde çevrilebileceği gibi unsurlar birlikte değerlendiriliyor.

Bulls: Asıl gündem likidite ve risk yönetimi

Bulls Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Akkaya, yeni düzenlemelerin fon piyasasında risk yönetimi ve portföy yönetimi disiplininin önemini artırdığını vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Fon yönetiminde sadece getiriyi değil, portföyün likiditesini ve olası yatırımcı çıkışlarına karşı dayanıklılılığını da gözetmek gerekiyor. Özellikle serbest dolaşımı sınırlı hisselerde büyük fon pozisyonlarının oluşması, fon büyüklüğü ile söz konusu hissenin piyasa likiditesi arasında önemli bir uyumsuzluk yaratabiliyor. Yatırımcıların aynı dönemde yoğun şekilde fondan çıkış talebinde bulunması halinde bu uyumsuzluk daha belirgin hale geliyor.

Bu nedenle fonların yalnızca getiri performansı değil, portföyün likiditesi ve olası çıkış senaryolarına karşı dayanıklılığı da giderek daha fazla önem kazanıyor. Portföyde yüksek bir piyasa değeri taşıyan bir varlığın, aynı değer üzerinden kısa sürede nakde çevrilebilmesi ise her zaman mümkün olmayabiliyor. Yeni düzenlemeleri bu nedenle fon piyasasının daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriyoruz. Biz de bu yaklaşım doğrultusunda uyum sürecimizi bir haftada tamamladık.”

Bulls Portföy Yönetimi A.Ş., uyum çalışmalarını kısa sürede tamamlayan şirketlerden biri oldu. Şirketin KAP'a yaptığı açıklamada Bulls Portföy Birinci Serbest (TL) Fon (BBS), Bulls Portföy Voltran Serbest (TL) Fon (BUV) ve Bulls Portföy Voltran Katılım Serbest (TL) Fon’un (BVK) mevcut mevzuat hükümlerine zaten uyumlu şekilde faaliyet gösterdiği belirtildi.

Tera Porföy sermaye tavanını bin kat artırdı

Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yatırım fonlarına ilişkin yayımladığı yeni düzenlemelere Tera Portföy de uyum sağladı.

Yönettiği toplam varlık büyüklüğü temmuz sonu itibarıyla 511 milyar TL’yi aşan Tera Portföy, SPK’nın 31 Ekim 2026’ya kadar süre tanıdığı düzenlemelere, 2 ay önceden tam uyum sağlarken, kayıtlı sermaye tavanını da 1.000 kat artmak için SPK başvurusu yaptı.

Tera Portföy Genel Müdürü Ethem Umut Beytorun, Tera’nın kurucusu ve yöneticisi olduğu fonları, SPK’nın 28 Ağustos 2026 tarihli ilke kararı ile “Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber”de yaptığı değişikliklere hızla uyumlu hale getirdiklerini söyledi.

Önceliğimiz yatırımcının menfaati

Tera Portföy Dördüncü Hisse Senedi Serbest (TL) Fonu’nun (DOH), düzenlemenin yayımlanmasını takip eden ilk işlem gününde, 31 Ağustos 2026 itibarıyla yeni kurallara tam uyum sağladığına dikkat çeken Beytorun, “Tera Portföy Birinci Serbest Fon (TLY) ve Tera Portföy Algoritmik Stratejiler Serbest Fon (TMV) ise 31 Ekim 2026’ya kadar süre tanınan uyum yükümlülüklerini, 31 Ağustos 2026 itibarıyla tamamlanma aşamasına getirdi” dedi. 

Azimut: Daha ağır yaptırımlar olmalı

Azimut Portföy yöneticisi Murat Salar, Bloomberg HT’de katıldığı programda Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) fonlara yönelik rehber ve düzenlemelerini olumlu karşıladıklarını söyledi.

Fon sektöründe hata yapanların mutlaka bedel ödemesi gerektiğini belirten Salar, yaptırımların yalnızca idari para cezalarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini savundu.

Salar, portföy yönetim sektöründe yatırımcıların kendilerine emanet ettiği paranın yönetildiğine dikkat çekerek, bu ilişkinin temelinde etik değerler ve hesap verebilirlik bulunduğunu vurguladı.

“Bir emanet para ilişkisi yapıyoruz. Dolayısıyla burada etik değerler önemli. Emanet para yönetiyorsanız hesap vermeniz gerekir” diyen Salar, sektördeki bazı uygulamaların teknik olarak mümkün olmasının, bunların yapılmasını haklı çıkarmadığını ifade etti.

Salar,, sahip oldukları büyüklük ve sektör tecrübesiyle benzer işlemleri kendilerinin de yapabileceklerini ancak değer anlayışları nedeniyle böyle bir yaklaşımı benimsemediklerini söyledi.

Tera, Pusula ve iştiraklerini devralıyor

SPK'nın fon düzenlemeleri sonrasında sektörde ilk satın alma haberi Tera Grubu'ndan geldi.

Tera Yatırım Menkul Değerler'den Kamuyu Aydınlatma Platformu'na yapılan açıklamaya göre Tera Grubu'nun finansal hizmetler alanındaki büyüme stratejisi, faaliyet alanlarının genişletilmesi ve güçlü bir finansal ekosistem oluşturulması hedefleri doğrultusunda Pusula Finans Holding ve bağlı şirketlerini satın almak için görüşmelere başladı.

Yapılan resmi açıklamada, satın alma görüşmelerinin ; Pusula Finans Holding'in hissedarı olduğu Pusula Portföy Yönetimi A.Ş., Pusula Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ve Katılım Evim Tasarruf Finansman A.Ş. başta olmak üzere holding ve hissedarlarının bağlı şirketlerinden oluşan iktisadi bütünlüğü kapsadığı açıklandı. 

64 MİLYAR LİRA DEĞERİNDEKİ HİSSELER EL DEĞİŞTİRECEK

Pusula Finans Holding'in Katılımevim üzerindeki yüzde 29,50'lik hissesinin piyasa değeri 64 milyar lira seviyelerinde seyretse de, satışın gerçekleşmesi halinde hisse başına belirlenecek değer hakkında herhangi bir detay aktarılmadı.