Bolat'tan Trump tarifeleri hakkında açıklama: Kötünün iyisi!

Ticaret Bakanlığı bu oranı “kötünün iyisi” olarak değerlendirdi. Türkiye’nin ABD ile 100 milyar dolarlık ticaret hedefi sürerken, sektör temsilcileri bu durumun Türk üreticiler için rekabet avantajı yaratabileceğini vurguluyor. Küresel piyasalarda ise altın rekor kırarken borsalar sert düştü.

ABD Başkanı Donald Trump’ın 2 Nisan 2025’te açıkladığı yeni gümrük vergileri, küresel ticaret gündeminde geniş yankı uyandırdı.

Türkiye’ye ithalatta yüzde 10 oranında ilave gümrük vergisi getirilmesi kararlaştırılırken, bu oran diğer birçok ülkeye uygulanan tarifelere kıyasla daha düşük kaldı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ABD tarifelerinde ülkemiz en düşük ilave vergi uygulanan ülkeler grubunda yer aldığına işaret ederek, ihraç edilen ürünlere getirilen gümrük vergilerinin kaldırılması konusunda ABD Ticaret Bakanlığı ve Ticaret Temsilcisi ile müzakerelerde söz konusu durumu ele almak istediklerini kaydetti.

Bolat tarafından yapılan açıklamada şöyle denildi:

"ABD Başkanı Trump tarafından, daha önce duyurulduğu üzere, 2 Nisan 2025 tarihinde yapılan açıklama ile mütekabiliyet ilkesine dayalı yeni bir ticaret politikası uygulamaya geçirilmiş ve muhtelif ülkelere uygulanacak daha yüksek ilave gümrük tarifeleri açıklanmıştır.

ABD'nin açıklamasında, ABD'nin yüksek dış ticaret açığı verdiği ve tarifeler gibi bazı engeller ile karşılaştığı ülkelere karşı yürürlüğe konulan "bu ilave vergiler" ile, ABD sanayisinin yeniden canlandırılması, dış ticaret açığının azaltılması ve yabancı yatırımların ABD'ye yönlendirilmesi amaçlandığı ifade edilmektedir

Bu kapsamda, ABD tarafından tüm ülkelere uygulanacak asgari ilave gümrük vergisi oranı %10 olarak belirlenmiş, ülkemiz de aynı %10 oranında ithalatta ilave gümrük vergilerine tabi tutulmuştur. Bu durumda, ülkemiz en düşük ilave vergi uygulanan ülkeler grubunda yer almaktadır.

Diğer taraftan, Çin'e %34, Avrupa Birliği'ne % 20, Vietnam'a % 46, Malezya'ya % 24, Pakistan'a % 29, G. Kore'ye %25, Hindistan'a % 26, Japonya'ya % 24, Tayland'a %36, Kamboçya'ya % 49, Güney Afrika'ya % 30, G. Kore'ye % 25 ilave gümrük vergileri ABD tarafından açıklanmıştır. Özellikle, ABD'nin dış ticaret açığının arttığı Uzakdoğu Asya ülkelerine getirilen yüksek gümrük vergileri dikkati çekmektedir.

ABD Başkanı Trump, açıklamasında bu yüksek gümrük vergileri ile ilgili olarak tüm ülkeler ile görüşmelere açık olduğunu da duyurmuştur.

Başkan Trump'ın yeni uygulamaları ile küresel tedarik zincirlerindeki değişim sürecinin hızlanması beklenmektedir. Bu kapsamda, ülkemiz, önümüzdeki dönemde ABD'ye yönelik ticaret faaliyetlerini yoğunlaştıracak ve gümrük tarifelerinin ortaya çıkaracağı yeni ticaret düzeninde doğru okumaları yaparak, "kazan kazan" prensibi içerisinde iş birliklerini artıracaktır. Gerçek olan o ki, ilave gümrük vergileri getirilen her ülkenin, ABD ile ikili bazda, ayrıca kendi piyasalarında ve ihracat pazarında ciddi karışıklıklar meydana gelebilecektir.

Bu doğrultuda Türkiye olarak, ABD'nin de dahil olduğu "Uzak Ülkeler Stratejisi" gibi kapsamlı eylem planlarımızın yanısıra, tekstil, hazır giyim, makina gibi çeşitli sektörlere yönelik de hazırlıklarımızı hayata geçirmeye başlayacağız. Bunların hayata geçirilmesi sonucunda, Türkiye ve ABD arasındaki ticaretin daha da serbestleştirilmesi için de imkanlar ortaya çıkacaktır.

"ABD ile yeni dönemde gerekli diyalog başlatılmıştır, 100 milyar dolar ticaret hacmi hedefimiz için çalışıyoruz"

• Bu yıl Ocak ayından başlamak üzere, ABD yönetimince hayata geçirilen tüm kararları titizlikle izliyoruz ve her seviyede ABD tarafıyla diyaloğumuzu sürdürüyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın ABD Başkanı Trump ile telefon görüşmesinin ardından, Ticaret Bakan Yardımcımız ABD Ticaret Temsilcisi Yardımcısı ile bir görüşme gerçekleştirmiştir. Bu görüşmede, ABD ile ticari ve ekonomik ilişkilerimizdeki yol haritası, ticarette karşılıklı sorunların çözümüne ilişkin hususlar ve atılabilecek yeni adımlar ele alınmıştır. Ayrıca, iki ülke arasında ticaret ve yatırım iş birliğini arttırmak için, Ticaret ve Yatırım Konseyinin (TIFA) gelecek toplantısının da en kısa süre içinde yapılması kararlaştırılmıştır. Şahsen, Mayıs ortalarında Washington D.C.'de Türk-Amerikan Konferansına iştirak edeceğim, ve bu vesile ile ABD Ticaret Bakanı ve ABD Ticaret Temsilcisi (USTR) ile mutabık kalınan bu hedefler doğrultusunda ortak iş planı için resmi görüşmelerde bulunacağım.

• ABD ile ticari ilişkilerimiz büyümektedir. ABD ile ticaret hacmimiz 2024 yılında %4,7 artarak 35,2 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. ABD'nin 2024 yılı ihracatımızdaki payı %6,2 olurken, en fazla ihracat yaptığımız ülkeler arasında ABD 2. sırada yer almıştır. ABD'nin 2024'te karşılıklı dış ticaretimizde 2,4 milyar dolarlık fazlası vardır. Sayın Cumhurbaşkanımız ve Başkan Trump'ın ilk döneminde belirlenen 100 milyar Dolar ticaret hedefine ulaşmak üzere çalışmalarımız aralıksız sürecektir.

• Türkiye olarak tüm ülkeler ile olduğu gibi, ABD ile ticareti ve ekonomik iş birliğimizi kazan-kazan prensibi çerçevesinde, dengeli bir şekilde geliştirmek için çabalıyoruz. ABD ile ticari ve ekonomik ilişkilerimizi artırmak için önümüzdeki dönemde temasları sıklaştıracak ve sektörler bazında bu süreci kolaylaştıracak ve güçlendirecek adımları atacağız.

• İki ülke arasındaki dış ticarette 2024 yılı için ABD lehine 2,4 milyar dolarlık fazla olduğu için, Türkiye'den ABD'ye ihraç edilen ürünlere getirilen %10 ilave gümrük vergilerinin kaldırılması konusunda, ABD Ticaret Bakanlığı ve Ticaret Temsilcisi ile müzakerelerde söz konusu durumu ele almak istiyoruz. ABD Başkanı, bu vergilerle ilgili olarak görüşmelere açık olduklarını dün zaten belirtmişti.

• Diğer taraftan, çok sayıda ülkeye ABD'nin çok daha yüksek gümrük vergi oranları getirmesini, ABD'nin ithalatında Türkiye açısından bir miktar "kötünün iyisi" durumu olarak değerlendiriyoruz.

• Dün ortaya çıkan yeni gelişmeler ışığında da ABD'ye yönelik ticaret ilişkilerimizi bu prensip ışığında sürdürecek, iki ülkenin ekonomik ilişkilerin artırılması yolunda çalışmalarımızı yürüteceğiz."

ABD, Türkiye ihracatında ikinci sırada

2024 yılında ABD ile ticaret hacminin yüzde 4,7 artarak 35,2 milyar dolara ulaştığını belirten Bakanlık, ABD’nin Türkiye’nin ihracatında yüzde 6,2 payla ikinci sırada yer aldığını vurguladı. Ayrıca, iki ülke arasındaki ticarette ABD lehine 2,4 milyar dolarlık bir fazla bulunduğu da hatırlatıldı.

Bu bağlamda Türkiye tarafı, ABD’ye ihraç edilen ürünlerde uygulanan yüzde 10’luk verginin kaldırılması için Ticaret Bakanlığı ve ABD Ticaret Temsilciliği nezdinde temaslara başlayacaklarını duyurdu. Görüşmelere açık olunduğu, ABD tarafının da bu konuda müzakereye hazır olduğunun daha önce belirtildiği ifade edildi.

100 milyar dolarlık ticaret hedefi masada

ABD ile ekonomik ilişkilerin artırılması adına sektörlerle yakın iş birliği yapılacağı, ticaret hacminin 100 milyar dolar hedefi doğrultusunda büyütülmesi için çalışmaların aralıksız süreceği kaydedildi. Ticaret Bakanlığı, bu süreçte dengeyi korumayı ve Türkiye'nin küresel tedarik zincirindeki yerini güçlendirmeyi hedeflediklerini belirtti.

Yeni tarifelerin ilk etkileri neler oldu?

ABD Başkanı Donald Trump’ın 2 Nisan’da duyurduğu yeni gümrük tarifeleri, küresel finans piyasalarında tedirginliğe yol açtı. Açıklamanın ardından ABD borsalarında sert satışlar yaşandı. Dow Jones endeksi 1.100 puandan fazla düşerken, S&P 500 ve Nasdaq da sırasıyla yüzde 3,3 ve yüzde 4,5 oranında değer kaybetti. Dolar endeksi yüzde 2'den fazla gerileyerek son iki yılın en kötü günlük performansını sergiledi.

Ons altında tarihi seviye

Piyasaların güvenli liman arayışında altına yönelmesiyle, ons altın 3.167 doların üzerine çıkarak tarihi bir seviyeye ulaştı. Brent petrol ise artan ticaret savaşı endişeleriyle 70 doların altına geriledi. ABD’nin büyük ticaret ortaklarından Çin ve Avrupa Birliği’nin karşı misilleme açıklamaları da küresel risk algısını artırdı.

Güçlü şirketlerde ciddi düşüşler

Teknoloji ve tedarik zinciri ağı güçlü şirketlerin hisselerinde de ciddi kayıplar görüldü. Apple hisseleri yaklaşık yüzde 8, Nike ise yüzde 10 düşüş yaşadı. Fed’in para politikası açısından bu gelişmelerin sarsıcı olabileceği değerlendirmeleri yapılırken, analistler küresel ekonomide resesyon riski ihtimaline dikkat çekti.

Türkiye'de ise Borsa İstanbul günü dalgalı geçirirken, dolar/TL kuru büyük ölçüde stabil kaldı. Altın ve enerji piyasalarında ise belirsizliklere bağlı oynaklıklar gözlendi.

Sektör temsilcilerinden değerlendirme

Öte yandan, Türkiye’ye uygulanan yüzde 10’luk tarifenin birçok ülkeye kıyasla daha düşük kalması iş dünyasında göreceli bir avantaj olarak yorumlandı. OSD ve TAYSAD gibi sektör temsilcileri, bu durumun Türk üreticiler açısından ABD pazarında rekabet gücünü koruma fırsatı sunduğunu belirtti. DEİK Başkanı Nail Olpak ise Türkiye’nin, yüksek tarifeye maruz kalan Asyalı şirketler için bir üretim ve ihracat üssü haline gelebileceğini ifade etti. Kimya ve demir-çelik gibi sektörlerde riskler olsa da, uzun vadede Türkiye için yeni fırsatlar doğabileceği değerlendirmeleri öne çıkıyor.