Aynı koltuk, iki farklı fiyat! THY biletlerindeki tarife farkı tartışma yarattı

Sosyal medyada paylaşılan bu örnek, "Aynı koltuk için neden iki farklı ücret ödeniyor?" sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlara göre bunun nedeni Türkiye'ye girişin pahalı olması değil, havayollarının uyguladığı gelir yönetimi sistemi ve uluslararası rekabet.

Sosyal medyada paylaşılan bir yolcu deneyimi kısa sürede geniş yankı uyandırdı. İddiaya göre Houston'dan İstanbul'a tek yön uçuş için yaklaşık 1.200 dolar istenirken, aynı gün aynı uçakla İstanbul üzerinden Bükreş'e devam eden bilet yaklaşık 599 dolara satın alınabiliyor.

Daha da dikkat çekici olan ise her iki yolcunun da Houston'dan İstanbul'a kadar tamamen aynı uçakta ve aynı rotada seyahat etmesi.

Fiyat farkı yalnızca yolculuğun İstanbul'da sona ermesi ya da Bükreş'e devam etmesinden kaynaklanıyor.
Bu durum birçok yolcunun aklına aynı soruyu getiriyor:
"İstanbul'da inmek neden daha pahalı?"

FİYATI MESAFE DEĞİL, REKABET BELİRLİYOR

Havacılık sektöründe bilet fiyatları çoğu kişinin düşündüğü gibi yalnızca uçuş mesafesine veya yakıt maliyetine göre belirlenmiyor.
Uzmanlara göre fiyatlandırmada belirleyici unsur; o hatta oluşan talep, rakip havayollarının sayısı ve yolcuların ödeme eğilimi.
Örneğin Houston-İstanbul hattında doğrudan uçuş alternatifi oldukça sınırlı. İş seyahati yapanlar, ailesini ziyaret edenler veya zaman kazanmak isteyen yolcular doğrudan uçuş için daha yüksek ücret ödemeye istekli olabiliyor.

Buna karşılık Houston-Bükreş gibi aktarmalı rotalarda Türk Hava Yolları, Avrupa'daki çok sayıda havayoluyla rekabet etmek zorunda kalıyor. Yolcuyu İstanbul aktarmasını tercih etmeye ikna edebilmek için toplam bilet fiyatı daha düşük tutulabiliyor.

Sonuçta daha uzun mesafeye giden bir yolcu, aynı uçağın ilk bölümünde seyahat eden başka bir yolcudan daha az ücret ödeyebiliyor.

GELİR YÖNETİMİ SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?

Türk Hava Yolları da dünyadaki büyük havayolları gibi "Gelir Yönetimi (Yield Management)" adı verilen dinamik fiyatlandırma sistemini kullanıyor.
Bu sistemde her koltuğun tek bir fiyatı bulunmuyor.
Ekonomi sınıfındaki koltuklar bile kendi içinde farklı rezervasyon sınıflarına ayrılıyor. Uçak doldukça düşük fiyatlı kontenjanlar kapanıyor ve daha yüksek ücretli sınıflar satışa açılıyor.

Sistem ayrıca; uçağın doluluk oranını, rezervasyon hızını, rakip havayollarının fiyatlarını, tatil ve bayram dönemlerini, geçmiş yıllardaki talep verilerini sürekli analiz ederek fiyatları güncelliyor.

Bu nedenle aynı uçaktaki iki yolcu, aynı koltuk tipi için birbirinden oldukça farklı ücretler ödeyebiliyor.

İSTANBUL'DA NEDEN DAHA PAHALI GÖRÜNÜYOR?

Uzmanlar, bunun en önemli nedenlerinden birinin İstanbul'un Türk Hava Yolları'nın ana aktarma merkezi (hub) olması olduğunu belirtiyor.
İstanbul'a seyahat eden yolcuların önemli bölümü doğrudan bu şehre ulaşmak istiyor ve alternatifleri daha sınırlı kalıyor.
Ancak Bükreş, Sofya, Belgrad veya benzeri Avrupa şehirlerine giden yolcular için çok sayıda alternatif havayolu bulunduğundan, THY bu pazarda rekabetçi fiyat sunmak durumunda kalabiliyor.
Dolayısıyla fiyat farkı, İstanbul'a özel bir uygulamadan değil, farklı pazarlardaki rekabet koşullarından kaynaklanıyor.

"BÜKREŞ BİLETİ ALIP İSTANBUL'DA İNERİM" DEMEYİN

Fiyat farkını gören bazı yolcuların aklına, aktarmalı bileti satın alıp İstanbul'da uçaktan inme fikri gelebiliyor.
Havacılık sektöründe bu yöntem "Hidden City Ticketing" (Gizli Şehir Biletlemesi) olarak adlandırılıyor.
Ancak bu uygulama havayollarının taşıma sözleşmeleri kapsamında çeşitli sonuçlar doğurabiliyor.
Bunlar arasında; kullanılmayan uçuş segmentinden sonraki rezervasyonların iptal edilmesi, kayıtlı bagajın nihai varış noktasına gönderilmesi, sadakat programı kuralları kapsamında işlem yapılabilmesi yer alabiliyor. Uygulamanın kapsamı ve olası yaptırımlar havayolunun taşıma şartlarına göre değişiklik gösterebiliyor.

DÜNYADA DA BENZER ÖRNEKLER VAR

Uzmanlar, bu fiyatlandırma modelinin yalnızca Türk Hava Yolları'na özgü olmadığını vurguluyor.
Frankfurt, Amsterdam, Paris, Doha, Dubai ve Atlanta gibi büyük aktarma merkezlerini kullanan birçok uluslararası havayolu da benzer gelir yönetimi sistemleri uyguluyor.
Bu nedenle zaman zaman daha uzak bir noktaya giden aktarmalı biletin, aynı uçağın daha kısa mesafedeki son durağından daha ucuz olması mümkün olabiliyor.

GÖZLER THY'NİN AÇIKLAMASINDA

Sosyal medyada gündem olan bu fiyat farkı, birçok yolcunun aklına aynı soruyu getiriyor:
Aynı uçakta aynı koltukta seyahat eden iki yolcudan biri neden yaklaşık iki kat fazla ücret ödüyor
Uzmanlar bunun uluslararası havacılıkta yaygın olarak kullanılan gelir yönetimi sisteminin doğal bir sonucu olduğunu belirtse de, özellikle gurbetçilerin yoğun olarak kullandığı hatlarda ortaya çıkan bu büyük fiyat farklarının yolcular tarafından daha anlaşılır şekilde açıklanmasının tartışmaları azaltabileceği ifade ediliyor.
Türk Hava Yolları'nın da benzer örneklerle ilgili kamuoyunu bilgilendirecek ayrıntılı bir değerlendirme yapıp yapmayacağı merak konusu olmaya devam ediyor.